نسیم معرفت مولا
گستره علم حضرت
۲۱. إنّ القائم عليهالسلام لمّا ولد، قال له أبوه الحسن عليهالسلام: «تكلّم، يا حجّة اللّه و بقيّة الأنبياء و حكيم الأوصياء! تكلّم، يا خليفة الأتقياء و نور الاوصياء!». (اثبات الهداة، ج۵، ص۱۵۱)
وقتی که قائم علیهالسلام به دنیا آمد، پدرش، حسن علیهالسلام به او فرمود: «سخن بگو ای حجت خدا و باقیمانده انبیا و ای حکیم اوصیا. سخن بگو ای جانشین پرهیزکاران و نور اوصیا».
۲۲. عَنْ أَبِي بَصِيرٍ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ علیهالسلام قَالَ: فِي قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَ قُلْ أَ رَأَيْتُمْ إِنْ أَصْبَحَ ماؤُكُمْ غَوْراً فَمَنْ يَأْتِيكُمْ بِماءٍ مَعِينٍ فَقَالَ هَذِهِ نَزَلَتْ فِي الْقَائِمِ يَقُولُ إِنْ أَصْبَحَ إِمَامُكُمْ غَائِباً عَنْكُمْ لَا تَدْرُونَ أَيْنَ هُوَ فَمَنْ يَأْتِيكُمْ بِإِمَامٍ ظَاهِرٍ يَأْتِيكُمْ بِأَخْبَارِ السَّمَاءِ وَ الْأَرْضِ وَ حَلَالِ اللَّهِ جَلَّ وَ عَزَّ وَ حَرَامِهِ ثُمَّ قَالَ وَ اللَّهِ مَا جَاءَ تَأْوِيلُ الْآيَةِ وَ لَا بُدَّ أَنْ يَجِيءَ تَأْوِيلُهَا. (اثباتالهداة، ج۳، ص۴۶۷)
امام باقر علیهالسلام درباره آیه «قُلْ أَ رَأَیتُمْ إِنْ أَصْبَحَ ماؤُکمْ غَوْراً، فَمَنْ یأْتِیکمْ بِماءٍ مَعِینٍ؛ بگو اگر آبى که مىآشامید به زمین فرو رود، چه کسى آب گوارا به شما خواهد رساند؟» فرمود: این آیه درباره امام قائم علیهالسلام نازل شده است؛ یعنى اگر امام شما غائب شود که ندانید در کجاست، چه کسى امامى ظاهر براى شما به پهنه هستى خواهد آورد تا اخبار زمین و آسمان و حلال و حرام خدا را براى شما بیان نماید؟ سپس فرمود: به خدا قسم تأویل و حقیقت این آیه نیامده است و قطعاً خواهد آمد».
۲۳. عن أبى عبد الله عليهالسلام قال: «إذا تناهت الامور الى صاحب هذا الأمر، خفض اللّه له كلّ مرتفع من الأرض، و رفع له كلّ منخفض منها، حتّى تكون الدّنيا عنده بمنزلة راحته؛ فأيّكم لو كانت فى راحته شعرة، لم يبصرها؟». (كمال الدين و تمام النعمة، ج۲، ص۶۷۴)
امام صادق علیهالسلام مىفرماید: «وقتى نوبت به حضرت صاحبالامر برسد، خداوند هر بلندى دور از دسترس را براى او پست، و هر پستى را برایش بلند خواهد کرد تا اینکه دنیا براى او مثل کف دستش خواهد شد، کدامیک از شما هست که کف دستش مویى باشد و آن را نبیند؟».
۲۴. عن أمير المؤمنين عليه السّلام فى حديث طويل قال: «يا كميل! ما من علم الّا و أنا أفتحه، و ما من سرّ إلّا و القائم عليه السّلام يختمه، يا كميل! ذريّة بعضها من بعض و اللّه سميع عليم، يا كميل! لا بدّ لماضيكم من أوبة، و لا بدّ لباقيكم من غلبة». (اثباتالهداة، ج۵، ص١۵٠)
امیرالمؤمنین علیهالسلام در ضمن روایتی طولانی میفرماید: «اى کمیل! هیچ علمى وجود ندارد مگر اینکه کلید آن در دست من است و هیچ رازى در عالم نیست مگر اینکه قائم علیهالسلام آن را به پایان میرسد. اى کمیل! «ذُرِّیةً بَعْضُها مِنْ بَعْضٍ وَ اللَّهُ سَمِیعٌ عَلِیمٌ». اى کمیل، گذشتگان شما بىتردید به این عالم بازمىگردند و آیندگان شما بدونشک- در کنار مهدى علیهالسلام- بر دشمنان پیروز خواهند شد».
دوران غیبت
۲۵. قال أبو عبد اللّه عليهالسلام: «لِلْقَائِمِ غَيْبَتَانِ إِحْدَاهُمَا قَصِيرَةٌ وَ الْأُخْرَى طَوِيلَةٌ الْغَيْبَةُ الْأُولَى لَا يَعْلَمُ بِمَكَانِهِ فِيهَا إِلَّا خَاصَّةُ شِيعَتِهِ وَ الْأُخْرَى لَا يَعْلَمُ بِمَكَانِهِ فِيهَا إِلَّا خَاصَّةُ مَوَالِيه». (کافی، ج۱، ص۳۴۰)
امام صادق علیهالسلام: «امام قائم دو غیبت دارد، یکى کوتاه و دیگرى بلند؛ در غیبت اول غیر از شیعیان خاص او کسى از محلش اطلاعى ندارد و در غیبت دوم، غیر از دوستان نزدیک و خاص او کسى جایش را نمىداند».
۲۶. عن زرارة قال: سمعت أبا عبد اللّه عليهالسلام يقول: «إِنَّ لِلْغُلَامِ غَيْبَةً قَبْلَ أَنْ يَقُومَ قَالَ قُلْتُ وَ لِمَ قَالَ يَخَافُ وَ أَوْمَأَ بِيَدِهِ إِلَى بَطْنِهِ ثُمَّ قَالَ يَا زُرَارَةُ وَ هُوَ الْمُنْتَظَرُ وَ هُوَ الَّذِي يُشَكُّ فِي وِلَادَتِه». (کافی، ج١، ص٣٣٧)
زراره مىگوید: از امام صادق علیهالسلام شنیدم که مىفرمود: «برای آن جوان (مهدى علیهالسلام)، قبل از قیامش غیبتى خواهد داشت.» گفتم: «چرا؟»، درحالىکه با دست به شکمش اشاره مىفرمود گفت: «مىترسد». سپس فرمود: «اى زراره! او [امام] منتظر است و هم اوست که تولدش مورد شک و تردید واقع مىشود...».
۲۷. عَنْ حَنَانِ بْنِ سَدِيرٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ علیهالسلام قَالَ: إِنَّ لِلْقَائِمِ مِنَّا غَيْبَةً يَطُولُ أَمَدُهَا فَقُلْتُ لَهُ يَا ابْنَ رَسُولِ اللَّهِ وَ لِمَ ذَلِكَ قَال لِأَنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ أَبَى إِلَّا أَنْ تَجْرِيَ فِيهِ سُنَنُ الْأَنْبِيَاءِ علیهمالسلام فِي غَيْبَاتِهِمْ وَ إِنَّهُ لَا بُدَّ لَهُ يَا سَدِيرُ مِنِ اسْتِيفَاءِ مَدَدِ غَيْبَاتِهِمْ قَالَ اللَّهُ تَعَالَى لَتَرْكَبُنَّ طَبَقاً عَنْ طَبَقٍ أَيْ سَنَنَ مَنْ كَانَ قَبْلَكُمْ». (کمالالدین، ج٢، ص۴٨٠)
حنانبنسدیر به نقل از پدرش از امام صادق علیهالسلام نقل مىکند که فرمود: «قائم ما غیبتى دارد که طولانى مىشود». عرض کردم: «یابن رسولاللّه! علت آن چیست؟» فرمود: «خداوند نمىخواهد این امر انجام شود، مگر اینکه تمام سنتهایى را که پیامبران در غیبتهایشان داشتهاند، درباره او جاری کند و ناچار است اى سدیر! که مدت غیبت همه پیغمبران را بسر برد. خداوند مىفرماید: «َتَرْکبُنَّ طَبَقاً عَنْ طَبَقٍ؛ که بىتردید شما حالى را پس از حالى خواهید پیمود» یعنى سنّت کسانى که پیش از شما بودهاند [در مورد شما جاری خواهد شد].
۲۸. عن النبی صلیاللهعلیهوآله: يَا عَلِيُّ أَعْجَبُ النَّاسِ إِيمَاناً وَ أَعْظَمُهُمْ يَقِيناً قَوْمٌ يَكُونُونَ فِي آخِرِ الزَّمَانِ لَمْ يَلْحَقُوا النَّبِيَّ وَ حُجِبَ عَنْهُمُ الْحُجَّةُ فَآمَنُوا بِسَوَادٍ عَلَى بَيَاضٍ. (بحارالانوار، ج۷۴، ص۵۶)
رسول خدا صلیاللهعلیهوآله: اى على شگفتآورترین مردم از نظر ایمان و بزرگترین آنان از نظر یقین مردمانى باشند که در آخر الزمان پیامبرى ندیدند و امام هم از نظرشان پنهان شده است؛ پس به همان سیاهیای که بر روی سفیدی (کتابهایی که در آن زمان به جا مانده) است، ایمان میآورند.
۲۹. عن يمان التّمار قال: كُنَّا عِنْدَ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ علیهالسلام جُلُوساً فَقَالَ لَنَا إِنَّ لِصَاحِبِ هَذَا الْأَمْرِ غَيْبَةً الْمُتَمَسِّكُ فِيهَا بِدِينِهِ كَالْخَارِطِ لِلْقَتَادِ ثُمَّ قَال ... فَأَيُّكُمْ يُمْسِكُ شَوْكَ الْقَتَادِ بِيَدِهِ ثُمَّ أَطْرَقَ مَلِيّاً ثُمَّ قَالَ إِن لِصَاحِبِ هَذَا الْأَمْرِ غَيْبَةً فَلْيَتَّقِ اللَّهَ عَبْدٌ وَ لْيَتَمَسَّكْ بِدِينِهِ. (کافی، ج۱،ص۳۳۵)
یمان تمار گوید: خدمت امام صادق علیهالسلام نشسته بودیم، پس به ما فرمود: همانا صاحبالامر را غیبتى است، هرکه در آن زمان دینش را نگه دارد مانند کسى است که درخت خار قتاد را با دست بتراشد. سپس فرمود: ... کدامیک از شما میتواند خار آن درخت را بدستش نگهدارد، سپس لَختى سر به زیر انداخت و باز فرمود: همانا صاحبالامر را غیبتى است، پس هر بندهاى باید از خدا پروا کند و به دین خود بچسبد.
۳۰. عَنِ الْمُفَضَّلِ بْنِ عُمَرَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ علیهالسلام يَقُولُ … وَ لَتُمَحَّصُنَّ حَتَّى يُقَالَ مَاتَ قُتِلَ هَلَكَ بِأَيِّ وَادٍ سَلَكَ وَ لَتَدْمَعَنَّ عَلَيْهِ عُيُونُ الْمُؤْمِنِينَ وَ لَتُكْفَؤُنَّ كَمَا تُكْفَأُ السُّفُنُ فِي أَمْوَاجِ الْبَحْرِ فَلَا يَنْجُو إِلَّا مَنْ أَخَذَ اللَّهُ مِيثَاقَهُ وَ كَتَبَ فِي قَلْبِهِ الْإِيمَانَ وَ أَيَّدَهُ بِرُوحٍ مِنْه. (كافی، ج۱، ص۳۳۶)
مفضلبنعمر میگوید از امام صادق علیهالسلام شنیدم که میگفت: « … و همانا امتحان میشوید تا اینکه گفته میشود: [امام] مرده است و یا کشته شده است، در کدام سرزمین است؟ چشمهای مؤمنان بر او اشک ببارد و زیرورو شوند همانگونه که کشتی در امواج زیرورو شود. پس نجات نمییابد مگر کسی که خدا از او پیمان گرفته و ایمان را در دلش ثبت کرده باشد و با روحی از جانب خود او را تأیید کرده باشد».
